Spring naar content

In januari en februari 2020, de laatste maanden voor de lockdown, bracht de Nederlandse Reisopera Monteverdi’s Orfeo op de planken in een spectaculaire nieuwe enscenering. De door Monique Wagemakers geregisseerde voorstelling kreeg vier sterren in NRC Handelsblad, Trouw en de Volkskrant, en werd tijdens de lockdown door NTR online gepresenteerd. In haar regie ging Wagemakers uit van het algemeen menselijk verlangen, de klok terug te willen draaien en vast te houden aan geluk uit het verleden — een uitgangspunt dat nu, ruim een jaar na het ingaan van de lockdown, misschien wel actueler is dan ooit…

Bereidt u zich voor op een avond vol spectaculair toneelwerk: Monteverdi’s indrukwekkende muziek gaat in Wagenakers’ verfrissende enscenering gepaard met zinderende dans — een toespeling op de eerste uitvoering van het werk in 1607, waarin zang en dans elkaar eveneens aanvulden.

Na een inleiding van muziekwetenschapper Bert Mooiman, verbonden aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag en aan de Universiteit Leiden, zullen wij de opera gezamenlijk bekijken via een stream.

Nadere informatie over aanmelding volgt!

Op 3 november 2020 vonden in Amerika presidentsverkiezingen plaats, met daaraan voorafgaand de voorverkiezingen. Tijdens de campagne en daarn werd er weer volop met modder gegooid. Nieuws, feiten en meningen staan mede dankzij Donald Trump onder zware druk: hij zoekt duidelijk de grenzen op en trekt anderen daarin mee. In Nederland gignen we maart 2021 naar de stembus: hoe zag de campagne eruit? Kwamen er nog weer uilen van Minerva of andere verwijzingen naar de oudheid voorbij? Wat waren dominante thema’s, en welke rol speelden alternatieve feiten daarbij? Rogier van der Wal neemt voor zijn verhaal het werk van de Amerikaan Georg Lakoff, de Duitse Elisabeth Wehling en van de Nederlandse hoogleraar bestuurskunde Hans de Bruijn als vertrekpunt en illustreert hun bevindingen aan de hand van voorbeelden uit moderne èn klassieke teksten.

dr. Rogier van der Wal is classicus, filosoof, oudheidkundige en bestuurskundige.

 

Prometheus: Revolutie, Romantiek, Robots


Prometheus is dé mythe van de moderne mens. De ‘vooruitdenker’ die de eerste mens schiep en het vuur stal van de goden, werd in de Romantiek een revolutionair, in Frankenstein een uitvinder, en in moderne sciencefiction een soort Elon Musk die ons voorgaat in een wereld van technologie, kunstmatige intelligentie en robots. Daarmee vertelt Prometheus, in al zijn verschijningsvormen, ook het verhaal van ons denken over de toekomst.

Het verhaal van Prometheus, van titaan tot transhumanist, wordt tijdens de themadag op verschillende manieren belicht. Er zijn lezingen van David Rijser (bijzonder hoogleraar Recepties van de Klassieke Oudheid, RUG), Emilie van Opstall (universitair docent Oudgriekse Letterkunde, VU Amsterdam), Julia van Rosmalen (onderzoeker Kunstgeschiedenis, KU Leuven) en Trijsje Franssen (universitair docent Ethiek en Filosofie van Technologie, TU Delft); muziek door Maurits Lesmeister en Maarten Zantinge; en een voordracht van vertelkunstenaar Simon Mulder.


Klik op deze link om meer te lezen of u aan te melden!

De jaarlijkse Homeruslezing wordt in 2021 gehouden door de Vlaamse auteur Kristien Hemmerechts. In haar lezing Mijn moeder de Romein verklaart zij niet haar liefde voor de klassieken. Wel onderzoekt ze de grote invloed die de teksten, verhalen en citaten op haar en haar werk hebben gehad. De oude Romeinen en Grieken waren min of meer permanent aanwezig in het huis waar ze opgroeide, vanwege de grote bewondering van haar ouders voor het klassieke erfgoed. Haar moeder was lerares Latijn en bracht ook Kristien de beginselen van de Latijnse syntaxis bij. Dat was niet altijd bevorderlijk voor hun relatie. Hemmerechts beschrijft haar gemengde gevoelens, om te eindigen bij waardering. Ze beseft hoe onvermijdelijk de klassieken zijn gebleven en stelt vast dat ze een waarheid vertellen die zij met veel tijd en jaren heeft leren bevatten.

  • zaterdag 17 april 2021
  • tijd: 15.00 – 16.30 uur
  • deelname: gratis

U kunt zich via deze link aanmelden voor de livestream.

In de Week van de Klassieken organiseert de toneelcommissie van de Leidse studievereniging Sophia Aeterna een minisymposium rond het thema ‘Koppige geesten: vrouwen/mannen op het klassieke toneel’. In drie prikkelende lezingen nemen Mieke Koenen (VU), Antje Wessels (UL) en Ineke Sluiter (UL) ons mee langs een reeks antieke tragedies en moderne adaptaties, op zoek naar antwoorden op de vraag, hoe mythische vrouwen en mannen worden weergegeven in het klassieke toneel. Hoe ga je met de figuur Iocaste om in een moderne bewerking van Sophocles’ Oedipus? Hoe ontv(r)ouwt zich het geweld in Seneca’s tragedies? Waarom zitten de vier belangrijkste Trojaanse vrouwen alle vier op een bepaalde manier fout? Deze en vele andere vragen zullen op 16 april worden beantwoord.
Deelname aan het symposium is gratis, u kunt zich aanmelden via dit formulier: https://forms.office.com/r/VJt7d7rHbe
__________________
PROGRAMMA:
15.00 – Inloop en introductie
15.15 – Lezing Mieke Koenen: Iokaste als ‘shero’: een bewerking van Sophocles’ Oedipus voor Schauspielhaus Bochum
15.55 – Lezing Antje Wessels: “Unsex me here”? Seneca’s tragedies en hoe geweld zich ontv(r)ouwt
16.35 – Boekpresentatie Van Kikkers tot kindermoord
16.45 – Lezing Ineke Sluiter: Euripides’ Trojaanse vrouwen: Kies een leven!
17.15 – Afsluiting

In 2018 deden twee broers de ontdekking van hun leven. Na reconstructiewerk-zaamheden van de oude rivierbedding van de Aabeek vonden ze met hun metaal detectoren meer dan 100 Romeinse munten, waaronder vier perfect bewaarde denarii. Daarnaast kwamen ook een haarspeld en een ringetje naar boven. Nadat ze hun vondst melden aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, besluit deze laatste een opgraving van de vindplaats te organiseren. Na de opgraving en gedetailleerd onderzoek werd het duidelijk dat de munten en andere voorwerpen als offers nabij de Aabeek gedeponeerd waren.

De spreker zal in deze lezing ingaan op deze bijzondere vondst als ook de bredere context errond schetsen. Zelf was de spreker bij het onderzoek van de votiefvondst betrokken als numismatisch specialiste. De volledige rapportage over de muntvondst is nog niet gepubliceerd.

De lezing zal allereerst ingaan op wanneer het offergebruik begon en wanneer het stopte, welke munten er gevonden zijn en wat deze muntvondst ons kan vertellen over de muntcirculatie te Nederland in de Romeinse tijd. Daarna belicht de lezing het offergebruik in de Grieks-Romeinse Oudheid en de heiligheid van water voor de antieke mens. Aan de hand van vergelijkende voorbeelden uit Europa, maar ook uit Nederland wordt duidelijk gemaakt waarom we deze muntvondst identificeren als een votiefoffer.

Ten slotte vraagt de lezing zich af of de schijnbare selectie van muntafbeeldingen in deze muntvondst een bepaalde religieuze betekenis heeft, hoe uniek deze afbeeldingsselectie is, en hoe deze misschien zelfs teruggrijpt naar nog oudere voorouderlijke gebruiken.

Liesbeth Claes is verbonden als docent oude geschiedenis aan  de  Universiteit  van Leiden.

Let op! Deze lezing is helaas geannuleerd en zal waarschijnlijk in het programma van het seizoen 2021-2022 worden opgenomen.

 


 

De Zijderoute is de romantische naam voor een wijdvertakt netwerk van handelswegen die eeuwenlang het oosten en westen van Eurazië met elkaar verbonden. Er is tegenwoordig weer veel belangstelling voor de Zijderoute. Dat komt deels doordat China een ‘Nieuwe Zijderoute’ van de grond probeert te krijgen. Deels is het een gevolg van de groeiende belangstelling onder historici voor niet-Westerse geschiedenis en voor culturele uitwisselingen tussen ‘Oost’ en ‘West’. Over de Zijderoute zijn de afgelopen tijd veel nieuwe boeken verschenen. Maar wanneer en hoe is de Zijderoute ontstaan? De meeste geschiedenissen van de Zijderoute beginnen in de Middeleeuwen omdat daarover het meeste bekend is. Soms wordt er vagelijk naar de Oudheid verwezen. Door veranderende wetenschappelijke inzichten en nieuwe archeologische ontdekkingen komen we steeds meer te weten over de vroegste directe contacten tussen China en het Middellandse Zeegebied. In de lezing nemen we deze uitwisselingen over enorme geografische afstanden onder de loep. In het bijzonder gaan we in op de vraag hoe die contacten tot stand kwamen en wat er verhandeld werd (veel meer dan zijde).

 


 

De lezingen, die georganiseerd zijn in samenwerking met de programmacommissie van de Walkartgemeenschap, worden gehouden in het Walkartcentrum, Kerkweg 19-23, 3701 HD Zeist.

Aanvang 20.00u. I.v.m. de ”anderhalve-meter-afstand” maken we gebruik van de kerkzaal. Maximaal 30 mensen kunnen toegelaten worden. Daarom dient u zich aan te melden, dat kan bij Ineke Krediet, tel. 030 6923828. De hoofdingang wordt gebruikt, de achteringang en garderobe zijn te benauwd. Bij de ingang van de kerkzaal staat een fles desinfectiemiddel en er zijn mondkapjes aanwezig.

Voor een routebeschrijving en gedetailleerde coronamaatregelen verwijs ik u naar de website van de Walkartgemeenschap: www.walkart.nl.

 

“Mijn strijdmakkers hebben geen bier; ik verzoek u opdracht te geven dat het ons toegestuurd wordt.”

Wie de klassieke oudheid uitsluitend aan de hand van literaire bronnen bestudeert, zou haast vergeten dat er toen ook ‘gewone’ mensen geleefd hebben. Gelukkig hebben we ook schriftelijke bronnen die zich niet alleen tot de literaire elite beperken. Deze schriftelijke bronnen geven een kijkje in het leven van alledag. Een aparte categorie vormen de schriftelijke overblijfselen die afkomstig zijn van het Romeinse leger. Het enorme imperium was alleen in stand te houden dankzij een uitgebreid en overwegend schriftelijk communicatienetwerk tussen de verschillende legeronderdelen. Het mag dus geen verbazing wekken dat van die schriftelijke cultuur nog relatief veel overgebleven is. In de lezing wordt, aan de hand van diverse voorbeelden, ingegaan op die schriftelijke cultuur van het Romeinse leger, waarbij zoveel mogelijk de soldaten zelf aan het woord gelaten worden. Tegelijkertijd kunnen we aan de hand van die voorbeelden een inschatting maken van hoe die schriftelijke cultuur ingebed was in het dagelijkse leven van de soldaten.

woensdag 10 februari 2021 – 20u, livestream
U kunt op woensdag 10 februari vanaf 19:45 aansluiten bij de online lezing via deze link.

Deze lezing dient eveneens als eindexamenlezing Latijn.

Cicero is veel bekender als staatsman en als redenaar dan als filosoof. Toch startte hij zijn loopbaan in Rome met een gedegen filosofie-opleiding op zak, inclusief Bildungreise naar Griekenland. Bij hem zijn retorica en filosofie trouwens sowieso nooit los van elkaar verkrijgbaar. De laatste tijd hebben de filosofische werken van Cicero een soort rehabilitatie ondergaan: ze blijken veel meer te zijn dan opgewarmde Griekse kost en zijn de moeite van het lezen meer dan waard. In deze lezing legt de heer dr. Rogier van der Wal  vanuit die filosofische werken van Cicero – waaronder het onlangs door Paul Silverentand opnieuw in het Nederlands vertaalde De officiis – expliciet de link met de tijd en de thematiek van de redevoering Pro Sexto Roscio Amerino uit, een speech die Cicero hield toen zijn opleidingskennis nog vers was. Daarmee voegt hij iets extra’s toe aan de aspecten die in de klas al aan de orde komen.

In 2020 bestond de Frons, het opleidingsblad van de Leidse opleidingen GLTC (BA) en CAC: Classics (MA en ResMA), 40 jaar en dat vieren we met een digitaal Lustrumsymposium! Op vrijdag 12 februari zullen drie sprekers het thema “de Klassieken in de Lage Landen” ieder vanuit een verrassende invalshoek belichten: Tom Hazenberg zal ingaan op de taalkundige erfenis van de Romeinen die het enkele eeuwen aan de Nedergermaanse Limes uithielden, Els Rose zal ons meenemen naar het middeleeuwse bisdom Utrecht, waar een goed opgeleide bisschop zijn eigen gang ging met de klassieke erfenis, en Bram van der Velden zal spreken over de opmerkelijke rol van familiebanden in de academische wereld van de klassieken. Daarnaast zal tijdens het symposium het extra dikke Lustrumnummer van de Frons, waaraan meer dan 25 classici uit Leiden en omstreken hebben meegeschreven, worden gepresenteerd.

U kunt zich via het onderstaande formulier inschrijven voor het symposium. Op 12 februari ontvangt u dan een link waarmee u om 15 uur digitaal deel kunt nemen aan de activiteit.

U vindt het inschrijfformulier hier.

X
X
X